افزایش احتمال جدائی، در ازدواج‌هائی که پس از یک دورۀ همباشی بوده است، در نتایج مقالات متعددی مورد تاکید قرار گرفته است. برای توجیه و تفسیر  اثرات همباشی بر ازدواج بعدی نظریات متعددی بیان شده است که در مقاله ” آیا ازدواج بعد از همباشی پایدارتر است؟” به تفصیل آمده است.

اما بررسی  اثرات همباشی بر رابطۀ بعدی (اعم از ازدواج و یا دیگر انواع زندگی‌های مشترک) از زاویه دید علوم اعصاب و تغییرات هورمونی، پدیده‌ای به نسبت جدید است.

لازم به ذکر است که در این نوشتار قصد ما ورود به مباحث تخصصی همچون فیزیولوژی و علوم اعصاب نیست. هدف تنها بیان نتایج تحقیقاتی است که پدیدۀ همباشی را از منظری غیر از علوم اجتماعی مورد توجه قرار داده‌اند. همسوئی نتایج اینگونه تحقیقات با مباحث علوم رفتاری و اجتماعی، در بسیاری از مواقع بسیار حیرت‌انگیز است. در اینجا بررسی تغییرات میزان هورمون تستسترون را بر روابط پس از همباشی، به عنوان یک نمونه از مطالعات با نگاه فیزیولوژی و علوم اعصاب مورد توجه قرار می‌هیم.

رابطۀ همباشی و میزان تستسترون

تستسترون به عنوان اصلی‌ترین هورمونی که صفات مردانه را کنترل می‌کند، در بروز نیاز به جنس مخالف، نقش بسیار مهمی دارد.

میزان این هورمون در مردان، معمولا از سنین 30 تا 40 سال به بعد شروع به کاهش می‌کند. اما جدای از شرایط سنی، ازدواج و یا قرار گرفتن در یک رابطۀ عشقی نیز موجب کاهش این هورمون در مردان خواهد شد.

در یک مطالعۀ[1] 10 ساله بر روی 1113 مرد با متوسط سنی 44 سال در دانمارک، مشخص شد که:

• مردانی که در این دوره 10 ساله، از حالت مجردی به سمت ازدواج ( یا نوع دیگر ارتباط مثل همباشی) رفته‌اند، کاهش هورمون تستسترون در آنها حدود 3 برابر بیشتر از مردانی بوده که از رابطه به سمت مجردی رفته‌اند.
• قرار گرفتن در وضعیت ارتباط به صورت متناوب با جنس مخالف ( همچون همباشی‌های سریالی)، سطح هورمون تستسترون را در مردان کاهش می‌دهد.
• مردانی که سطح تستسترون پائین‌تری دارند بیشتر به سمت ارتباطات موقت (پارتنری) می‌روند تا ازدواج.

در مطالعۀ[2] دیگری مشخص شد که:

• عاشق شدن و در رابطه قرار گرفتن، سطح کورتیزول را افزایش و سطوح تستسترون و FSH را کاهش می‌دهد.
• این تفاوتهای هورمونی پس از 12 تا 24 ماه در آزمایش‌های مجدد، از بین رفت.

روابط متعدد و عدم رضایت از ارتباط

تحلیل:

مردی که ازدواج می‌کند، میزان هورمون تستسترون در او به آرامی کاهش می‌یابد (نسبت به یک فرد مجرد). به عبارت دیگر نیاز به جنس مخالف در او به واسطه ازدواج، تعدیل می‌شود و نیاز جنسی او در ارتباط با همسر تامین خواهد شد.

مردی که در معرض یک ارتباط موقت قرار می‌گیرد، میزان هورمون تستسترون در او رو به کاهش می‌رود. اما بعد از مدتی که این رابطه قطع شد، بازگشت میزان تستسترون به میزان قبل از ارتباط، ماه‌ها زمان می‌برد.

به عبارت دیگر میزان تستسترون در حدی که بتواند میل جدی به جنس مخالف ایجاد کند هنوز نرسیده ولی او ارتباط دیگری را تجربه می‌کند.

در نتیجه، چنین مردی در ارتباط دوم میل کمتری را تجربه می‌کند و به دنبال آن رضایت از ارتباط با جنس مخالف هم کاهش یافته است. همین میل کمتر و عدم رضایت از ارتباط، می‌تواند موجب آن باشد که طرفین به راحتی آن را ترک کنند و یا همزمان با دیگرانی مرتبط باشند.

تجربۀ این چرخۀ معیوب ( ورود به رابطه و ترک آن ) تکرار خواهد شد و هر بار عدم تمایل و عدم رضایت با شدت بیشتری ظاهر می‌شود.

این تحلیل با نتایج مطالعاتی همچون موارد زیر همسو است:

به ازای هر شریک جنسی قبل از ازدواج، احتمال افت میزان رضایت از رابطه ( از خیلی خوب به خوب)  ، 3/9 درصد افزایش می‌یابد.[3]

کسانی که در اولین ارتباط خود با نفر سومی هم مرتبط بوده‌اند (خیانت)، احتمال اینکه در ارتباط بعدی هم چنین خیانتی را مرتکب شوند، 3 برابر بیشتر است.[4]

[1] (Stine A. Holmboe 2017)

[2] (Donatella Marazziti 2003)

[3] (Christensen 2004)

[4] (Kayla Knopp 2017)