اولین قانون ازدواج و پوشش در ایران

اولین قانون ازدواج و پوشش در ایران 

کتابچه‌ قانون نظمیه و امنیه و تنطیفات بلدیه

بر اساس بررسی‌های انجام شده، اولین مادۀ قانونی ثبت ازدواج و پوشش در ایران، مربوط به کتابچه‌ قانون نظمیه و امنیه و تنطیفات بلدیه، معروف به کتابچه‌ قانونی کنت یا قانون پلیس است.

آنتوان کنت دومونت فرت 

پس از شهادت امیرکبیر، بسیاری از اصلاحات وی، نیمه‌کاره رها شد. در سال 1250 خورشیدی، «میرزاحسین‌خان سپهسالار» ملقب به مشیرالدوله به مقام صدراعظمی رسید. او نخستین صدراعظم ایران بود که در خارج تحصیل کرده و دوره مدرسه نظام را در فرانسه گذرانده بود. سپهسالار به مظاهر تمدن غربی، با همان شکل موجود در فرنگستان، سخت دلبستگی داشت؛ برعکس امیرکبیر که همواره بر بومی کردن اسباب و سنن وارداتی، تأکید می‌کرد. سپهسالار، تحت تأثیر آموزه‌های غربی، موضوع اصل تفکیک قوا را در ایران مطرح کرد و برای تشویق شاه به پذیرش مظاهر تمدن فرنگی، او را به اروپا بُرد. در همین سفر اروپایی بود که با استخدام «کونت دومونت فرت» اتریشی، با عنوان مستشار اداره پلیس، سنگ بنای نظمیه نوین در ایران گذارده شد. 

کنت دومونت فرت اولین رئیس پلیس ( نظمیه) ایران

«دمونت فرت» را باید بنیانگذار نظمیه نوین در ایران نامید. او اصالتاً فرانسوی بود، اما در ناپل ایتالیا متولد شده و رشد کرده بود. «دومونت فرت» از سوی «کنت گرنویل»، مهماندار ناصرالدین‌شاه در سفر وی به اتریش، به شاه ایران معرفی شد و مدتی بعد، به تهران آمد. طبق طرح «دومونت فرت» که در گام نخست در پایتخت اجرا می‌شد، نیروی پلیس تهران با 400 نیروی پیاده و 60 سواره، فعالیت خود را آغاز می‌کرد. پس از موافقت شاه با پیشنهاد «دومونت فرت»، روز 16 ذیقعده سال 1295(آبان 1257)، نخستین تابلوی پلیس یا همان شهربانی تهران، بر سر در عمارتی واقع در ابتدای خیابان الماسیه(باب همایون)، جایی که بعدها به اداره راهنمایی و رانندگی تبدیل شد، نصب گردید. نوشته روی تابلوی نصب شده این بود:«اداره جلیله پلیس دارالخلافه و احتسابیه».

ناصرالدین‌شاه شخصاً در مراسم افتتاحیه اداره پلیس پایتخت شرکت کرد و مدتی بعد به «دومونت فرت» لقب «نظم‌الملک» و منصب «امیرتومانی» (معادل سرلشکری امروز) داد. «دومونت فرت»، «میرزاابوتراب خان» را به عنوان نایب اول اداره پلیس منصوب کرد. احتمالاً در همین دوره یا مدتی پس از آن بود که نام «داروغه‌خانه» یا «کلانتری»، به واژه فرانسوی «کمیسری» تغییر کرد.

«دومونت فرت» بنای آموزش نیروهای جدید را گذاشت. او دست به نگارش کتابچه قانونی زد که به «کتابچه قانون کنت» شهرت داشت. این کتاب که از یک مقدمه و 58 ماده قانونی تشکیل شده بود، نخستین قانون کیفری نوین تدوین یافته در ایران محسوب می‌شود. او به همراه همسر و 3 فرزندش در خانه‌ای واقع در خیابان لاله زار زندگی می‌کرد و سخت مورد توجه و علاقه شاه بود؛ به طوری که بدگویی‌های اطرافیان، نتوانست وی را از چشم ناصرالدین شاه بیندازد. «دومونت فرت» تا سال 1916م (1295خورشیدی) در تهران ماند و در این سال، بدرود حیات گفت و در گورستان ارامنه تهران مدفون شد. در دوره او، تشکیلات نظمیه تغییرات فراوانی کرد  و کار تربیت مأموران کارکشته در حوزه‌های مختلف، از جمله کشف جرم، آغاز شد.

آنچه نقل شد، بخشهائی بود از صفحۀ “اداره جلیله پلیس دارالخلافه“/ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی/ مرکز پژوهش‌های ایرانی اسلامی

پس از کتابچه قانون نظمیه، قوانین کمیسیون قوانین عدلیه مصوب ۲۳ مرداد ماه ۱۳۱۰ شمسی با 20 ماده، دومین مجموعه قوانین تخصصی مدون مربوط به ازدواج در ایران است.

اولین قانون ازدواج و پوشش در ایران