بی عفتی جدید، زندگی باهم بدون عقد و عروسی
بی عفتی جدید، زندگی باهم بدون عقد و عروسی
تا چندی پیش از قدمت و پیشینۀ همباشی در ایران اطلاع درستی در دست نبود.
ظاهرا اولین گزارش رسمی از وجود و مشاهدۀ همباشی در ایران مربوط به سال 1391 شمسی و خبرگزاری ایلنا است.
در این گزارش آقای مرتضی طلائی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران چنین میگوید:
متاسفانه گزارشهایی مبنی بر تشکیل زندگیهای مجردی در شمال شهر تهران داریم که در آن دختر و پسر دانشجو بدون ازدواج رسمی زیر یک سقف زندگی میکنند.
وی ادامه داد: هنوز آمار رسمی در ابن بخش اعلام نشده است اما این معضل و پدیده جدید قطعا آسیبهای جدیدی را به همراه خواهد داشت.
در سال 1396 روزنامه دنیای اقتصاد در مصاحبهای با آقای امانالله قرائی مقدم، جامعه شناس و استاد دانشگاه، تبار شناسی همباشی را مورد بررسی قرار میدهد. در بخشی از این مصاحبه چنین آمده است:
…من در سالهای ۵۲ و ۵۳ یعنی چند سال پیش از انقلاب در دوره فوقلیسانس دانشجوی آقای دکتر جمشید بهنام بودم. دکتر بهنام جمعیتشناسی و نظریههای جامعهشناختی این حوزه را درس میداد. درست یادم است که همان سالها ایشان درباره گسترش پیدا کردن همباشی سیاه هشدار دادند. این موضوع از همان زمان برای من هم جالب شد. خب ما آن موقع دانشجو بودیم و انرژی زیادی برای کارهای پژوهشی داشتیم. من شخصا درباره همین موضوع کار کردم. آن زمان چند مورد برای پژوهش انتخاب کردم و سعی کردم روند زندگیشان را دنبال کنم. آدمهای شناختهشدهای بودند و البته الان از اسم بردنشان معذورم. جالب است بدانید که همه آن موردها سرانجام به پایانهای تلخ و تیرهای رسیدند. این همان چیزی است که پیشتر گفتم. اینکه میگویم سیاه است نه سفید منظورم همین است…
همانطور که ملاحظه شد بنا بر قول آقای دکتر قرائیمقدم، همباشی در سالهای 52 و 53 هم در ایران وجود داشته است. تا جائی که موضوع کار تحقیقاتی ایشان قرار میگیرد.
اخیرا، صفحۀ DARVAQE@ در وبگاه Twitter یا X، تصویری از نوشتۀ کوتاهی در مجلۀ زن روز سال 1356 منتشر کرده که مویّد فرمایشات آقای دکتر قرائیمقدم است. متن تصویر اینگونه است:
بی عفتی جدید، زندگی باهم بدون عقد و عروسی
مجلۀ زن روز – 1356
تهران – ب – الف
حرف حساب – باید اعراف کرد که یک نوع “بی عفتی جدید” تحت عنوان “زندگی باهم، بدون عقد و عروسی” در گوشه و کنار شهر تهران رواج یافته که ثمرۀ آن فرزندان نامشروع، زندگی پر شکنجه، و وجدان ناراحت و معذب است. ای کاش دختران جوان با وسوسۀ تحصیل، پول، هوس، عشق، امنیت و یا هر چیز دیگر شرافت و وجدان خود را اینطور سهل و آسان زیر پا نگذارند. و گول این “زندگیهای مشترک بدون عقد و ازدواج” را نخورند که آخر و عاقبت آنها بد نامی و رسوائی و پشتیبانی است.
با توجه به موارد یاد شده باید به موارد زیر توجه کرد:
- همباشی در ایران، در دهۀ 50 پدیدهای جدید، شناخته شده، مذموم، موجب بدنامی و رسوائی و نوعی زندگی پر شکنجه و بدون شرافت بوده است.
- در آن زمان تعریف ارائه شده از همباشی دقیقا همان چیزی است که در غرب وجود داشته و کاملا با تعریف واژۀ Cohabitation همخوانی دارد. در آن زمان فهم نویسندۀ محترم متن فوق از این پدیدۀ جدید، کاملا درست و بدون هرگونه تحریف بوده است.
- دهۀ 50 شمسی دقیقا همزمان با دهۀ 70 میلادی است که شروع زمان انفجار و گسترش ناگهانی همباشی در آمریکا و دیگر کشورهای اروپائی است.
- این پدیده در اولین گزارش مکتوب دهۀ 50، با عناوین “بی عفتی جدید” و ” زندگی باهم بدون عقد و عروسی” مورد اشاره قرار گرفته است و هیچ نشانهای از عبارت جعلی “ازدواج سفید” در آن زمان وجود نداشته است.
